หน้าแรกพุทธวงศ์
นิมิตแห่งพุทธะ
ธรรมะประดับใจ
อมตะอัจฉริยสงฆ์
พงศ์พันธุ์แห่งผู้รู้แจ้ง
พุทธวงศ์เสวนา
เมื่อว่าโดย  "อายตนะ"   ดังนี้
ทฺวาราลมฺพนเภเทน ภวนฺตายตนานิ จทฺวาราลมฺพตทุปฺปนฺน ปริยายเยน ธาตุโยฯ
แปลความว่า อายตนะย่อมมีโดยประเภทแห่งทวารและอารมณ์ ธาตุย่อมมีโดยวิญญาณที่เกิด ขึ้น เนื่องจากทวารและอารมณ์

คำว่า "อายตนะ" แปลอย่างสั้นที่สุดก็ว่า "เครื่องต่อ"
หมายความว่า
ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ได้ชื่อ ว่า อายตนะ เป็นเครื่องต่อให้เกิดจิตและเจตสิก ถ้าไม่มีอายตนะแล้ว ก็ไม่มีเครื่องต่อให้เกิดจิตและเจตสิก ไม่มีวิถีจิต ไม่มีบุญไม่มีบาป

จักขวายตนะ(ทางตา)   ต่อกับ     รูปายตนะ(รูป)
 
โสตายตนะ(ทางหู)      ต่อกับ     สัททายตนะ(เสียง)
 
ฆานายตนะ(ทางจมูก)   ต่อกับ     คันธายตนะ(กลิ่น)
 
ชิวหายตนะ(ทางลิ้น)    ต่อกับ      รสายตนะ(รส)
 
กายายตนะ(ทางกาย)    ต่อกับ    โผฏฐัพพายตนะ(สัมผัส)
 
มนายตนะ(ทางใจ)      ต่อกับ      ธัมมายตนะ(ความรู้สึกทางใจ  นึก คิด)

นิพพาน นั้นจัดอยู่ใน ธัมมายตนะ  อันเป็นเครือ่งต่อทางมนายตนะ(ทางใจ) จึงจัดได้เป็น  อายตนะหนึ่ง คือ "ธัมมายตนะ" 
 


โดย : "เนาว์สถิตย์"
  IP : 203.156.27.xxx  |   เมื่อ: 14 พฤศจิกายน 2549 เวลา: 8:07:28 น.  
แจ้งลบข้อความนี้  
"เครื่องต่อ"หรือ"ตัวเชื่อม"นี้สำคัญนัก  ถ้า"รู้เท่า"ก็พ้นทุกข์ได้  หากรู้ไม่เท่าก็โดน"เผาทั้งเป็น" ศึกษาและรู้ทันให้ดีๆ....
(นี่ผมสอนตัวเองนะครับ แต่หากใครจะ"ตามน้ำ"ไปด้วย ก็ขอโมทนาครับ...)
"เนาว์สถิตย์" :  
 
  IP : 203.156.27.xxx  |   เมื่อ: 14 พฤศจิกายน 2549 เวลา: 8:22:53 น.  
แจ้งลบข้อความนี้  
อายตนะภายนอก เครื่องต่อภายนอก, สิ่งที่ถูกรู้มี ๖ คือ
       ๑. รูป รูป
       ๒. สัททะ เสียง
       ๓. คันธะ กลิ่น
       ๔. รส รส
       ๕. โผฏฐัพพะ สิ่งต้องกาย  
       ๖. ธัมมะ ธรรมารมณ์ คือ อารมณ์ที่เกิดกับใจ หรือสิ่งที่ใจรู้;

อายตนะภายใน เครื่องต่อภายใน, เครื่องรับรู้มี ๖ คือ
       ๑. จักขุ ตา
       ๒. โสต หู
       ๓. ฆาน จมูก
       ๔. ชิวหา ลิ้น
       ๕. กาย กาย
       ๖. มโน ใจ;
"เนาว์สถิตย์" :  
 
  IP : 203.156.27.xxx  |   เมื่อ: 14 พฤศจิกายน 2549 เวลา: 8:26:32 น.  
แจ้งลบข้อความนี้  
เพื่อความแน่นอนขอยกหลักธรรมนี้มาจากพจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม ของท่านพระพรหมคุณาภรณ์(ป.อ.ปยุตฺโต)มากล่าวอ้างนะครับ

อายตนะภายใน 6 (ที่เชื่อมต่อให้เกิดความรู้, แดนต่อความรู้ฝ่ายภายใน) บาลีเรียกว่า อัชฌัตติกายตนะ
1.จักขุ (จักษุ,ตา)
2.โสตะ (หู)
3.ฆานะ (จมูก)
4.ชิวหา (ลิ้น)
5.กาย (กาย)
6.มโน (ใจ)

     ทั้ง 6 นี้ เรียกอีกอย่างว่า อินทรีย์ 6 เพราะเป็นใหญ่ในหน้าที่ของตนแต่ละอย่าง เช่น จักษุ เป็นเจ้าการในการเห็น เป็นต้น

อายตนะภายนอก 6 (ที่เชื่อมต่อให้เกิดความรู้,แดนต่อความรู้ฝ่ายภายนอก) บาลีเรียก พาหิรายตนะ
1.รูปะ (รูป,สิ่งที่เห็น หรือ วัณณะ คือ สี)
2.สัททะ (เสียง)
3.คันธะ (กลิ่น)
4.รสะ (รส)
5.โผฏฐัพพะ (สัมผัสทางกาย,สิ่งที่ถูกต้องกาย)
6.ธรรม หรือ ธรรมารมณ์ (อารมณ์ที่เกิดกับใจ,สิ่งที่ใจนึกคิด)
     ทั้ง 6 นี้ เรียกทั่วไปว่า อารมณ์ 6 คือ เป็นสิ่งสำหรับให้จิตยึดหน่วง
Copyright © 2017 www.phuttawong.net All Rights Reserved.
ทำเว็บ  ออกแบบเว็บ  Web Design  เว็บสำเร็จรูป  เว็บไซต์สำเร็จรูป